กด Ctrl+F เพื่อค้นหาคำที่ต้องการในหน้านี้
   

  กฎหมาย.คอม ข้อที่  
   

:: คำวินิจฉัยศาลรัฐธรรมนูญที่ 39/2546
:: วันที่ 14 ตุลาคม พ.ศ. 2546
:: เรื่อง นายทะเบียนพรรคการเมืองขอให้ศาลรัฐธรรมนูญสั่งยุบพรรคไทยเสรี

นายทะเบียนพรรคการเมืองยื่นคำร้อง ลงวันที่ 5 กันยายน พ.ศ. 2546 ขอให้ศาลรัฐธรรมนูญมีคำสั่งยุบพรรคไทยเสรี ตามพระราชบัญญัติ ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยพรรคการเมือง พ.ศ. 2541 มาตรา 65 วรรคสอง ข้อเท็จจริงตามคำร้อง และเอกสารประกอบสรุปได้ว่า
นายทะเบียนพรรคการเมืองรับจดแจ้งการจัดตั้งพรรคไทยเสรี ตามพระราชบัญญัติ ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยพรรคการเมือง พ.ศ. 2541 มาตรา 14 ไว้ในทะเบียนพรรคการเมือง เลขที่ 9/2545 เมื่อวันที่ 12 มิถุนายน 2545 พรรคไทยเสรีมีหนังสือที่ ทสร. 9612/2545/0100 ลงวันที่ 8 พฤษภาคม 2546 ส่งรายงานการประชุมใหญ่สามัญประจำปี 2545/2546 เมื่อวันที่ 15 เมษายน 2546 แจ้งว่าที่ประชุมมีมติ (1) เปลี่ยนแปลงนโยบายพรรคไทยเสรี พ.ศ. 2545 (2) เปลี่ยนแปลงข้อบังคับพรรคไทยเสรี พ.ศ. 2545 (3) ขยายระยะเวลาการดำรงตำแหน่งของคณะกรรมการบริหารพรรคโดยให้คณะกรรมการบริหารพรรคชุดเดิมบริหารพรรคต่อไปอีกหนึ่งสมัย สำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้งได้ตรวจสอบเอกสารแล้วเห็นว่า ยังไม่ครบถ้วนถูกต้อง และมีข้อสังเกตว่าลายมือชื่อตามบัญชีรายชื่อผู้เข้าร่วมประชุมหลายรายมีลักษณะคล้ายกับลายมือชื่อของบุคคลเดียวกัน จึงเสนอนายทะเบียนพรรคการเมืองเพื่อพิจารณาใช้อำนาจตามพระราชบัญญัติ ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยพรรคการเมือง พ.ศ. 2541 มาตรา 7 โดยให้หัวหน้าพรรคไทยเสรีจัดส่ง (1) สำเนารายงานการประชุมคณะกรรมการบริหารพรรคลายมือชื่อผู้เข้าร่วมประชุมและหนังสือเชิญประชุม พร้อมรับรองสำเนาถูกต้อง รวม 3 ครั้ง (2) สำเนาหนังสือเชิญประชุมใหญ่พรรค และระเบียบวาระการประชุม พร้อมรับรองสำเนาถูกต้อง และมอบให้สำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้งประจำกรุงเทพมหานคร จังหวัดปัตตานี จังหวัดพิษณุโลก จังหวัดศรีสะเกษ และจังหวัดพระนครศรีอยุธยา ซึ่งเป็นจังหวัดที่พรรคไทยเสรีแจ้งรายชื่อผู้เข้าร่วมประชุมมีภูมิลำเนาอยู่ให้ดำเนินการตรวจสอบข้อเท็จจริง
พรรคไทยเสรีได้มีหนังสือ ที่ ทสร. 9612/2545/0108 ลงวันที่ 3 กรกฎาคม 2546 ขอผ่อนผันการส่งเอกสาร และเมื่อวันที่ 9 กรกฎาคม 2546 พรรคไทยเสรีได้ชี้แจงและส่งเอกสารเพิ่มเติม ได้แก่ (1) สำเนารายงานการประชุมคณะกรรมการบริหารพรรคไทยเสรี เมื่อวันที่ 13 มีนาคม 2546 (2) สำเนาหนังสือเชิญกรรมการบริหารพรรค ผู้แทนของสาขาพรรคและสมาชิกพรรคเข้าร่วมประชุมใหญ่ และระเบียบวาระการประชุม (3) บัญชีลงนามผู้เข้าร่วมประชุมใหญ่สามัญประจำปี ต้นฉบับพร้อมทั้งชี้แจงว่าได้เชิญและนัดหมายทางโทรศัพท์ จึงไม่มีหลักฐานการเชิญ
นายทะเบียนพรรคการเมืองมีความเห็นว่า พรรคไทยเสรีซึ่งแจ้งการเปลี่ยนแปลงนโยบายพรรคข้อบังคับพรรคและขยายระยะเวลาการดำรงตำแหน่งของคณะกรรมการบริหารพรรคตามมติที่ประชุมใหญ่สามัญประจำปี 2545/2546 ของพรรคไทยเสรี เมื่อวันที่ 15 เมษายน 2546 ซึ่งได้จัดการประชุมที่หงษ์ทองรีสอร์ท ถนนแก่งคอยแสลงพัน หมู่ที่ 2 ตำบลบ้านป่า อำเภอแก่งคอย จังหวัดสระบุรี โดยตามรายงานการประชุมแจ้งว่า มีผู้เข้าร่วมประชุมซึ่งประกอบด้วย กรรมการบริหารพรรค สาขาพรรค และสมาชิกพรรคจำนวน 103 คน แต่จากการตรวจสอบข้อเท็จจริงของสำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้งประจำจังหวัดที่เกี่ยวข้องปรากฏว่า ผู้ที่ปรากฏชื่อในบัญชีรายชื่อที่พรรคไทยเสรีแจ้งว่าเป็นผู้เข้าร่วมประชุมใหญ่พรรคดังกล่าว และส่งให้นายทะเบียนพรรคการเมืองจำนวน 25 คน ไม่ทราบเรื่องการประชุมดังกล่าวไม่ได้เข้าร่วมประชุม และไม่ได้ลงลายมือชื่อ
นายทะเบียนพรรคการเมืองพิจารณาแล้วเห็นว่า เมื่อคณะกรรมการบริหารพรรคไทยเสรีซึ่งมีหน้าที่ดำเนินกิจการของพรรคการเมืองให้เป็นไป ตามกฎหมายและข้อบังคับพรรคการเมือง ตามพระราชบัญญัติ ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยพรรคการเมือง พ.ศ. 2541 มาตรา 20 วรรคหนึ่ง บัญญัติไว้ แต่พรรคไทยเสรีไม่ดำเนินการให้เป็นไปตามข้อบังคับพรรคไทยเสรี พ.ศ. 2545 "ข้อ 69 ซึ่งกำหนดว่าการประชุมใหญ่สามัญหรือวิสามัญประกอบด้วยสมาชิกของพรรคดังต่อไปนี้ (1) กรรมการบริหารพรรค (2) สมาชิกของพรรคที่เป็นผู้แทนราษฎรในขณะนั้น (3) สมาชิกที่เป็นรัฐมนตรีในขณะนั้น (4) ผู้แทนของสาขาพรรค … (5) สมาชิกที่ได้รับเชิญจากคณะกรรมการบริหารพรรค ข้อ 70 ซึ่งกำหนดว่าในการประชุมใหญ่ต้องมีสมาชิกตาม ข้อ 69 มาประชุมไม่น้อยกว่าหนึ่งร้อยคนจึงจะเป็นองค์ประชุม ข้อ 72 ซึ่งกำหนดว่า กิจการดังต่อไปนี้ให้กระทำโดยที่ประชุมใหญ่เท่านั้น (1) การเปลี่ยนแปลงนโยบายพรรค (2) การเปลี่ยนแปลงข้อบังคับพรรค … (5) กิจการอื่นตามที่กฎหมายบัญญัติและประกาศของคณะกรรมการการเลือกตั้งกำหนด ข้อ 73 ซึ่งกำหนดว่า คำบอกกล่าวเรียกประชุมใหญ่ทุกคราวให้หัวหน้าพรรคแจ้งกำหนดการประชุมให้สมาชิกพรรคทราบล่วงหน้าไม่น้อยกว่า 7 วัน … และ ข้อ 104 ซึ่งกำหนดว่า การแก้ไขเพิ่มเติมข้อบังคับพรรคและแนวนโยบายของพรรคจะทำได้ก็แต่ด้วยความเห็นของคณะกรรมการบริหารพรรคและได้รับอนุมัติจากที่ประชุมใหญ่" เป็นการไม่ดำเนินการให้เป็นไปตามพระราชบัญญัติ ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยพรรคการเมือง พ.ศ. 2541 มาตรา 26 เมื่อพรรคไทยเสรีไม่ดำเนินการประชุมใหญ่เพื่อเปลี่ยนแปลงนโยบายพรรค ข้อบังคับพรรคและการขยายระยะเวลาการดำรงตำแหน่งของคณะกรรมการบริหารพรรค ซึ่งเป็นกิจการที่กำหนดให้พรรคการเมืองต้องดำเนินการโดยที่ประชุมใหญ่ของพรรค เป็นการไม่ดำเนินการตามพระราชบัญญัติ ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยพรรคการเมือง พ.ศ. 2541 มาตรา 25 จึงเป็นการจงใจฝ่าฝืนพระราชบัญญัติ ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยพรรคการเมือง พ.ศ. 2541 มาตรา 25 และ มาตรา 26 เป็นเหตุให้ยุบพรรคการเมืองตาม มาตรา 65 วรรคหนึ่ง (5) นายทะเบียนพรรคการเมืองจึงยื่นคำร้องขอให้ศาลรัฐธรรมนูญมีคำสั่งยุบพรรคไทยเสรี ตามพระราชบัญญัติ ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยพรรคการเมือง พ.ศ. 2541 มาตรา 65 วรรคสอง
พรรคไทยเสรีโดยนายนิตย์ สรสิทธิ์ หัวหน้าพรรคไทยเสรี (ผู้ถูกร้อง) มีหนังสือชี้แจงแก้ข้อกล่าวหา ลงวันที่ 30 กันยายน 2546 ชี้แจงยอมรับตามข้อกล่าวหาของนายทะเบียนพรรคการเมืองทุกข้อกล่าวหา
ศาลรัฐธรรมนูญพิจารณาคำร้อง เอกสารประกอบ และหนังสือชี้แจงของพรรคไทยเสรีแล้ว เห็นว่ามีข้อเท็จจริงเพียงพอที่จะวินิจฉัยได้แล้ว จึงไม่จำเป็นต้องรับฟังพยานหลักฐานเพิ่มเติมอีก มีประเด็นที่ต้องพิจารณาวินิจฉัยว่า กรณีมีเหตุที่จะสั่งยุบพรรคไทยเสรี ตามคำร้องของนายทะเบียนพรรคการเมือง หรือไม่
พระราชบัญญัติ ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยพรรคการเมือง พ.ศ. 2541 มาตรา 25 บัญญัติว่า "เมื่อนายทะเบียนได้รับจดแจ้งการจัดตั้งพรรคการเมืองแล้ว การดำเนินกิจการดังต่อไปนี้ให้พรรคการเมืองกระทำโดยที่ประชุมใหญ่ของพรรคการเมือง (1) การเปลี่ยนแปลงนโยบายพรรคการเมือง (2) การเปลี่ยนแปลงข้อบังคับพรรคการเมือง (3) การเลือกตั้งหัวหน้าพรรคการเมือง รองหัวหน้าพรรคการเมือง เลขาธิการพรรคการเมือง รองเลขาธิการพรรคการเมือง เหรัญญิกพรรคการเมือง โฆษกพรรคการเมือง และกรรมการบริหารอื่น (4) การอื่นตามที่กำหนดในประกาศของคณะกรรมการการเลือกตั้ง" มาตรา 26 วรรคหนึ่ง บัญญัติว่า "ที่ประชุมใหญ่ของพรรคการเมืองต้องประกอบด้วยคณะกรรมการบริหารพรรคการเมือง ผู้แทนของสาขาพรรคการเมือง และสมาชิก ตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่กำหนดในข้อบังคับพรรคการเมือง" และวรรคสอง บัญญัติว่า "ในระหว่างที่พรรคการเมืองใดดำเนินการจัดตั้งสาขาพรรคการเมืองตาม มาตรา 29 ให้ที่ประชุมใหญ่ของพรรคการเมืองนั้นประกอบด้วยคณะกรรมการบริหารพรรคการเมือง และสมาชิกตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่กำหนดในข้อบังคับพรรคการเมือง" มาตรา 65 วรรคหนึ่ง บัญญัติว่า "พรรคการเมืองย่อมเลิกหรือยุบด้วยเหตุใดเหตุหนึ่ง ดังต่อไปนี้ …. (5) ไม่ดำเนินการให้เป็นไปตาม มาตรา 25 มาตรา 26 มาตรา 29 มาตรา 35 หรือ มาตรา 62" และวรรคสอง บัญญัติว่า "เมื่อปรากฏต่อนายทะเบียนว่าพรรคการเมืองใดมีเหตุตามที่ระบุไว้ใน (1) (2) (3) หรือ (5) ให้นายทะเบียนยื่นคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญภายในสิบห้าวันนับแต่วันที่ความปรากฏต่อนายทะเบียนเมื่อศาลรัฐธรรมนูญพิจารณาแล้วเห็นว่ามีเหตุ ดังกล่าวเกิดขึ้นกับพรรคการเมืองตามคำร้องของนายทะเบียนให้ศาลรัฐธรรมนูญสั่งให้ยุบพรรคการเมืองนั้น"
พิจารณาแล้ว เห็นว่า การประชุมใหญ่สามัญประจำปี 2545/2546 ของพรรคไทยเสรี เมื่อวันที่ 15 เมษายน 2546 เป็นการประชุมเพื่อเปลี่ยนแปลงนโยบายพรรค ข้อบังคับพรรค และขยายระยะเวลาการดำรงตำแหน่งของคณะกรรมการบริหารพรรค มีผู้เข้าร่วมประชุมไม่ถึง 100 คน ซึ่งไม่เป็นไปตามข้อบังคับพรรคไทยเสรี พ.ศ. 2545 ข้อ 69 ข้อ 70 ข้อ 72 และ ข้อ 104 เป็นการไม่ดำเนินการให้เป็นไปตามพระราชบัญญัติ ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยพรรคการเมือง พ.ศ. 2541 มาตรา 26 เมื่อพรรคไทยเสรีไม่ดำเนินการประชุมใหญ่เพื่อเปลี่ยนแปลงนโยบายพรรค ข้อบังคับพรรคและการขยายระยะเวลาการดำรงตำแหน่งของคณะกรรมการบริหารพรรค ซึ่งเป็นกิจการที่กำหนดให้พรรคการเมืองต้องดำเนินการโดยที่ประชุมใหญ่ของพรรค เป็นการไม่ดำเนินการตามพระราชบัญญัติ ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยพรรคการเมือง พ.ศ. 2541 มาตรา 25 ประกอบกับหัวหน้าพรรคไทยเสรีชี้แจงยอมรับ โดยมิได้โต้แย้งหรือคัดค้านนายทะเบียนพรรคการเมือง จึงฟังได้ว่าพรรคไทยเสรีไม่ดำเนินการให้เป็นไปตามพระราชบัญญัติ ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยพรรคการเมือง พ.ศ. 2541 มาตรา 25 และ มาตรา 26 ตามที่นายทะเบียนพรรคการเมืองกล่าวอ้างในคำร้อง กรณีจึงมีเหตุให้ศาลรัฐธรรมนูญสั่งยุบพรรคไทยเสรีได้ ตามพระราชบัญญัติ ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยพรรคการเมือง พ.ศ. 2541 มาตรา 65 วรรคหนึ่ง (5)
โดยเหตุดังกล่าวข้างต้น ศาลรัฐธรรมนูญโดยมติเอกฉันท์จึงอาศัยอำนาจตามความในพระราชบัญญัติ ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยพรรคการเมือง พ.ศ. 2541 มาตรา 65 วรรคสอง สั่งให้ยุบพรรคไทยเสรี


(นายกระมล ทองธรรมชาติ) ประธานศาลรัฐธรรมนูญ (นายจิระ บุญพจนสุนทร) ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ (นายจุมพล ณ สงขลา) ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ (นายปรีชา เฉลิมวณิชย์) ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ (นายผัน จันทรปาน) ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ (นายมงคล สระฏัน) ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ (นายศักดิ์ เตชาชาญ) ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ (นายสุจิต บุญบงการ) ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ (นายสุธี สุทธิสมบูรณ์) ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ (พลตำรวจเอก สุวรรณ สุวรรณเวโช) ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ (นายสุวิทย์ ธีรพงษ์) ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ (นางเสาวนีย์ อัศวโรจน์) ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ (นายอุระ หวังอ้อมกลาง) ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ


 
  ทั้งหมดบน website นี้สงวนลิขสิทธิ์ ตาม พระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ 2537
ดำเนินงานโดย thethailaw.com ขอบคุณทุกท่านที่แวะมาเยี่ยมเยียน
Update